Voorfiltering, Vortex versus Sieve oftewel zeef.

Voorfiltering gebeurd altijd in het eerste stadium van de filteropzet. Het is een vorm van mechanische filtering en heeft tot doel het verwijderen van zoveel mogelijk organisch vuil voor het vijverwater de volgende stap het biologisch filter doorloopt. Gedurende de laatste jaren zijn er op het gebied van voorfiltering heel wat zaken veranderd dit komt vooral doordat we steeds fijner en meer vast vuil willen verwijderen. Een andere reden waarom de ontwikkeling op dit gebied met grote sprongen vooruit gaat is dat we het volledige filtersysteem steeds compacter willen maken.

De werking van een voorfilter kan gebaseerd zijn op èèn van de twee bekende principes. Als eerste en tevens oudste werkwijze is de bezinking gekoppeld aan centrifugale kracht vb bezinkkamer of een vortex. Voor de uitleg over de werking van de vortex klik hier
Ten tweede en èèn van de ontwikkelingen van de jaren ’90 is de sieve. De werking van een sieve is gebaseerd op het principe van scheiding. Als je niet bekend bent met de werking van een sieve klik hier

Voor iemand die een degelijke koivijver wil gaan bouwen is het dus heel belangrijk om op het gebied van voorfiltering de juiste keuze te maken.
Ieder systeem heeft zijn voordelen en nadelen en dat is dan ook de reden waarom ik dit schrijf. Ik hoop hiermee duidelijkheid te brengen en jullie van de goede informatie te voorzien zodat er een juiste keuze kan gemaakt worden. Om duidelijkheid te brengen zal ik een eerlijk antwoord geven over hoe elk systeem zich handhaaft bij enkele veel voorkomende vijverproblemen.

De toepasbaarheid:
Om te beginnen kunnen we het beste eerst de toepasbaarheid bekijken. Met andere woorden is het voorfilter gravity of pompgevoerd te plaatsen. In deze tijd waar iedereen probeert de elektrakosten te drukken is gravity natuurlijk de meest aangewezen manier om deze kosten binnen de perken te houden. Hierin blinkt de vortex uit, simpel omdat achter de vortex verder gebouwd kan worden in gravity. Zowel meerdere vortexen geplaatst in serie of een meerkamerfilter hoort bij de mogelijkheden. Ook is het mogelijk om ieder ander denkbaar bio-filter gravity of pompgevoerd aan te sluiten op een vortex.
De sieve is een ander verhaal, de best mogelijke opstelling van een sieve is gravity. Maar, achter de sieve kunnen we door de manier waarop deze werkt niet anders dan een pomp te plaatsen. Deze moet dan het water naar het filter pompen en dat betekend dat de elektrakosten omhoog gaan. Willen we het totale filter in de grond wegzetten dan zijn we genoodzaakt om een drukfilter te gebruiken en dit betekend zwaardere pompen en nog hogere elektrakosten. Gaan we na de sieve naar een pompgevoerd filter bv meerkamer of een serie vortexen pompen, dan moeten we rekening houden met de opvoerhoogte. Opnieuw is dit geen elektrakosten besparende opstelling.

De effectiviteit:
Laten we nu de effectiviteit van elk voorfilter even bekijken. Over alle jaren dat we actief zijn in de vijveraanleg (sinds 1988) kan ik in alle eer en geweten stellen dat de sieve uitblinkt in zijn taak van het verwijderen van het vaste vuildeeltjes. Een sieve filtert meer fijn vuil uit dan een vortex. De reden hiervoor is simpel, bij een sieve valt het water over een raster van driehoekige mesjes die op 200 of 300 micron ( 0,2 mm of 0,3 mm) van elkaar in de zeefbocht geplaatst zijn. Het uitgefilterd vuil schuift naar beneden naar de vuilaflaat. Hierbij heb je het grootste voordeel van een sieve, het uitgefilterd vuil is op dat moment nog in het systeem maar wel uit het vijverwater waardoor het geen deel meer uit maakt van de stikstofkringloop.
Bij de vortex die bij zijn werking gebruik maakt van zowel de zwaartekracht en de centrifugale kracht, bestaat het gevaar dat als er teveel water door het systeem wordt getrokken de effectiviteit vermindert. Dit euvel kan opgelost worden door eventueel speciaal daarvoor ontwikkelde ronde zeven te plaatsen op de uitgang van de vortex. Deze oplossing kan ook weer de elektrakosten ophoog brengen.

Benodigde ruimte:
Als we hier moeten naar kijken dan is de sieve in het voordeel.
Vooral als het gaat over de grotere koivijvers die een hogere waterdebiet nodig hebben is het verschil in de benodigde ruimte groot. Maar als men de elektrakosten op deze koivijvers binnen de perken wil houden kan men met de nodige inventiviteit misschien toch beter proberen een vortex plaatsen.

Gebruiksvriendelijkheid:
Duidelijk is onderhoud moet altijd gebeuren. Zowel de vortex als de sieve moeten gereinigd worden. Dit houd in dat het uitgefilterd vuil moet verwijderd worden. Bij beide voorfilters gebeurd dit door de kraan naar de afvalput (gravity opstelling) of het riool (pompgevoerd systeem) open te zetten. Een aantal handelingen uit voeren en klaar. Toch is de vortex hier ruim in het voordeel. Door het simpele ontwerp van de vortex is het mogelijk om er een weekje op vakantie te gaan zonder dat het gevaar bestaat dat het systeem door vervuiling in de soep draait. Bij de sieve is dat anders, deze moet dagelijks gereinigd worden. Als je vijver een draadalgprobleem heeft dan kan dit zelfs tot 2 maal daags oplopen. De sieve heeft nog een ander nadeel, koivoer wat vetten en oliën bevat geven deze stoffen af aan het vijverwater. Vervolgens gaat het water over de sieve en slibben de microsleufjes dicht. Het gevolg is dat het water over de sieve schuift en er onderaan op de zeefbocht water komt staan. Op het moment dat dit gebeurd gaat er veel van de effectiviteit verloren.

Conclusie:
Ieder voorfilter heeft zijn voor en nadelen en aan het onderhoud komen we schijnbaar niet onderuit. Maar aan de hand van de bovenstaand uitleg kun je zeker de juiste keuze maken uit de voorfilters die in iedere koizaak aangeboden worden. Nu is er nog een derde optie “het Trommelfilter of Drumfilter”. Deze manier van voorfilteren is sterk in opkomst en heeft zich al jaren bewezen in de industrie, bij waterzuiveringsinstallaties en papierfabrieken. Het nadeel is dat er wel een prijskaartje aanhangt maar de voordelen zijn enorm.

Onderhoudsvrij en zelfreinigend.
Enorme doorvoersnelheid van water
Gravity te plaatsen.
Het biologische filter kan gravity en pompgevoerd.
Mechanische filtering tot op 70 micron (0,07 mm).
Vuilafvoer zit boven riooldiepte geen vuilwaterpomp nodig

Over de trommelfilter zullen we in de nabije toekomst meer berichten.
En dieper ingaan op de enorme voordelen.